Apakah Pemilikan Berfaedah di Malaysia?

Pemilikan berfaedah merujuk kepada individu sebenar yang pada akhirnya memiliki, mengawal, atau mempunyai pengaruh penting ke atas sebuah syarikat — walaupun nama mereka tidak disenaraikan sebagai pemegang saham atau pengarah.

Di Malaysia, pelaporan pemilikan berfaedah adalah keperluan kepatuhan utama di bawah Akta Syarikat 2016, diperkuatkan oleh pindaan terkini dan pengenalan Sistem Pemilikan Berfaedah Elektronik (e-BOS). Tujuannya adalah untuk meningkatkan ketelusan, mencegah penyalahgunaan struktur syarikat, dan menyokong penguatkuasaan terhadap jenayah kewangan.

Artikel ini menerangkan apakah pemilikan berfaedah, siapa yang layak sebagai pemilik berfaedah, bagaimana pemilik berfaedah dikenal pasti, serta tanggungjawab, prosedur, dan penalti yang terlibat.

Siapa Pemilik Berfaedah?

Pemilik berfaedah ialah individu semula jadi yang akhirnya:

Memiliki syarikat secara langsung atau tidak langsung
Mengawal syarikat melalui saham, hak mengundi, atau pengaturan lain
Mempunyai kuasa kawalan atau pengaruh signifikan ke atas pengurusan atau keputusan syarikat

Hanya individu semula jadi boleh dianggap sebagai pemilik berfaedah. Entiti korporat, wakil atau perantara tidak layak.

Mengapa Pemilikan Berafedah Penting?

Struktur korporat yang tidak telus boleh disalahgunakan untuk aktiviti jenayah seperti:

Pengubahan wang haram
Pembiayaan keganasan
Pembiayaan proliferasi
Rasuah
Pengelakan cukai

Manfaat Pelaporan Pemilikan Berfaedah:

Meningkatkan ketelusan korporat
Menyokong penguatkuasaan dan pematuhan undang-undang
Memastikan syarikat mematuhi peraturan
Mengukuhkan kerjasama antarabangsa dalam tadbir urus kewangan

Kriteria untuk Menentukan Pemilik Berfaedah

Seseorang dianggap pemilik berfaedah jika memenuhi salah satu atau lebih kriteria berikut, secara langsung atau tidak langsung:

Memegang 20% atau lebih saham syarikat
Memegang 20% atau lebih hak mengundi
Mempunyai kuasa kawalan utama, formal atau tidak formal, ke atas syarikat, pengarah, atau pengurusan
Mempunyai hak atau kuasa untuk melantik atau menyingkirkan pengarah majoriti
Adalah ahli syarikat dan mengawal syarikat melalui perjanjian
Memegang kurang daripada 20% tetapi mengawal atau memberi pengaruh signifikan, bersendirian atau bersama pihak lain

Siapa Bertanggungjawab atas Maklumat BO?

Lembaga Pengarah
Setiausaha Syarikat / ejen
Ahli syarikat
Pemilik berfaedah
Mana-mana pihak yang menerima notis di bawah Seksyen 60C Akta Syarikat 2016

Tanggungjawab Utama Syarikat

Mengenal pasti, mengesahkan, dan merekod maklumat BO
Menyimpan maklumat BO dikemaskini setiap masa
Memberi akses tepat pada masanya kepada pihak berkuasa mengikut peraturan BO 2025

Langkah Wajar untuk Mengenal Pasti Pemilik Berfaedah

Menilai struktur pemilikan dan kawalan
Menyemak dokumen syarikat di pejabat berdaftar
Mengeluarkan notis mengikut Seksyen 60C Akta Syarikat 2016
Menilai kawalan melalui kaedah lain
Mengambil tindakan berdasarkan struktur syarikat

Siapa Boleh Meminta Maklumat BO daripada SSM?

Pemilik berfaedah untuk maklumat sendiri
Pihak yang diberi kuasa bertulis oleh pemilik berfaedah
Bank Negara Malaysia (di bawah AMLA 2001)
Agensi penguatkuasaan Malaysia
Institusi pelapor yang disenaraikan dalam Jadual Pertama AMLA
Kementerian Kewangan Malaysia untuk tujuan perolehan kerajaan

Prosedur dan Yuran Memperoleh Maklumat BO

Proses Permohonan:

Daftar dan aktifkan akaun SSM4U
Lengkapkan borang permohonan BO
Borang disahkan oleh ketua jabatan berkaitan
Serahkan borang dengan surat kuasa rasmi di Menara SSM@Sentral
Sertakan dokumen tambahan jika diperlukan

Yuran: RM20/sebuah syarikat (tidak boleh dikembalikan)

Cara Maklumat BO Diberikan

Dihantar dalam format PDF
Kepada emel pemohon
Dalam 3 hari bekerja selepas bayaran penuh

Penalti Ketidakpatuhan

Untuk Syarikat:

Gagal menyelenggara / melaporkan maklumat BO → denda hingga RM20,000
Kes berterusan → denda RM500/hari

Untuk Pemilik Berfaedah:

Gagal memaklumkan syarikat → denda RM50,000 atau penjara 3 tahun atau kedua-duanya

Sistem Pemilikan Berfaedah Elektronik (e-BOS)

Dilancarkan 1 April 2025.
Membolehkan syarikat mengemukakan maklumat BO secara elektronik dan menyokong penguatkuasaan bagi kes pengubahan wang haram, rasuah, dan pengelakan cukai.

Soalan Lazim (FAQ)

Pemilikan berfaedah menunjukkan individu sebenar yang memiliki atau mengawal syarikat, walaupun namanya tidak didaftarkan secara rasmi.

Tidak semestinya. Seorang pengarah hanya menjadi pemilik berfaedah jika mereka memenuhi kriteria BO, seperti pegangan saham, kuasa mengundi, atau kawalan berkesan.

Boleh. Seseorang yang memegang kurang daripada 20% masih boleh layak jika mereka mempunyai kawalan atau pengaruh yang signifikan ke atas syarikat.

Tidak. Akses adalah terhad kepada pihak yang diberi kuasa di bawah undang-undang Malaysia.

Pihak yang diberi kuasa mesti melaporkan ketidakselarasan kepada SSM dalam masa 30 hari. Kegagalan berbuat demikian adalah satu kesalahan.

Jun 13,2025